راهنمای آموزشی پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی SID

تهیه کننده: فاطمه نجم الدینی

کارشناس ارشد

معاونت تحقیقات و فناوری

کتابخانه مرکزی

 

 تاریخچه کوتاه پایگاه SID

SID مخفف واژه انگلیسی  Scientific Information Database به معنی پایگاه اطلاعات علمی می باشد. این مرکز وابسته به جهاد دانشگاهی و تحت نظارت شورای علمی می باشد. با توجه به اهمیت و نقش اطلاعات علمی در توسعه کشور و ایجاد بستری مناسب جهت جمع آوری مطالعات محققان و جلوگیری از اتلاف هزینه ها در امور پژوهشی و تحقیقاتی در کشور و با توجه به اهمیت و نقش علوم و فناوری اطلاعات در تحقیق جامعه ا طلاعاتی، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی در 16 مرداد سال 1383 راه اندازی گردید. این پایگاه بزرگ استنادی با بیش از پانزده سال فعالیت، همگام با آخرین پیشرفت های علمی، با هدف اهمیت دادن به نقش مدیریت دانش ملی و حفظ میراث علمی کشور و انتقال آن به نسل های آینده، با دو ویژگی  جامعیت و روز آمدی به عنوان تنها بانک اطلاعات علمی با دسترسی آزاد (Open- Access)  در کشور به نشانی WWW.SID.ir    فعالیت نموده و خدمات خود را از طریق بانک های نشریات علمی، مجامع علمی، طرح های پژوهشی در کنار سایر خدمات به مخاطبان خود ارائه می دهد.

 

     اهداف کلی

     سازمان برتر در زمینه ترویج و اشاعه اطلاعات علمی

    توسعه بانک ها و سرویس ها به منظور افزایش اثربخشی تحقیقات در کشور

     مشارکت در اجرای پروژه های بزرگ ملی در زمینه افزایش و پردازش محتوای علمی

     گسترش ارائه خدمات تخصصی به ذی نفعان در راستای ارزیابی و کمک به ارتقاء تولیدات علمی کشور

    بهینه سازی خدمات با استفاده از تکنولوژی های نوین در زمینه اطلاع رسانی علمی

    گسترش فعالیت های نمایه سازی و اطلاع رسانی در عرصه بین المللی

   

     خدمات عمده پايگاه SID  عبارتند از:

     جستجو و ارائه چکیده مقالات نشریات علمی پژوهشی _ کشور

     دسترسی به متن کامل _ ( full text) مقالات

     معرفی و ارائه مقالات نشریات ایرانی نمایه شده در ISI

     دسترسی به مجموعه مقالات محققان ایرانی چاپ شده در نشریات بین المللی

    سرویس گزارش های استنادی نشریات علمی _ پژوهشی کشور ( JCR) از طریق شاخص تاثیر

Impact factor)) و شاخص آنی (Immediacy Index)

     معرفی نشریات و نویسندگان مقالات پر استناد

     خدمات دیگر

 

      ورود به محیط جستجو:


     ورود به سایت کتابخانه دیجیتال به آدرس http://digilib.hums.ac.ir و کلیک بر روی لوگوی SID

    ورود به بخش پایگاه های اطلاعاتی

     تایپ آدرس www.sid.ir در بالای مرورگر

 

نحوه جستجو در پایگاه SID

 

·   روش های جست و جو:

 

    جست و جوی ساده

در بخش جست و جوی ساده، کاربر کلید واژه مورد نظر را در کادر بزرگ بالای صفحه وارد نموده و نوع جست و جوی خود را بر اساس مقاله، نام نویسنده و یا نام نشریه مشخص می نماید و با کلیک نمودن دکمه جست و جو وارد صفحه نتایج می شود.

 

·     جستجو بر اساس نام مقالات

·     جستجو بر اساس نام نشریه

·     جستجو بر اساس نام نویسنده

 

    جستجو بر اساس نام مقالات:

چنانچه جست و جو برای یافتن مقالات باشد، در صفحه نتایج مقالاتی نمایش داده می شود که واژه وارد شده در بخشی از عنوان مقاله و یا کلید واژه وجود داشته باشد.این نتایج شامل نام نشریات و تعداد مقالاتی که واژه مورد نظر در آن ها قرار دارد با تفکیک گروه تخصصی و سال انتشار نیز در اختیار کاربر قرار می گیرد که با کلید کردن بر روی هر یک از این گزینه ها به اطلاعات دقیق تری دست یافته و نتایج جستجو محدودتر می شود. در صورتیکه متن کامل مقاله یافت شده در بانک اطلاعاتی موجود باشد، می توان با کلیک بر روی گزینه مربوطه به صورت مستقیم فایل را دریافت نمود.

 

   جستجو بر اساس نام نشریه:

 

اگر جست و جو بر اساس نام نشریه باشد، کلیه نشریاتی که واژه مورد نظر در عنوان آن باشد با مشخصات کامل نمایش داده می شود ضمن آنکه همانند بخش جستجوی مقالات، اطلاعات مربوط به دوره انتشار و گروه های تخصصی مرتبط با نشریات یافت شده قابل دسترسی می باشد که با انتخاب هریک از آنها نتایج بهتر و دقیق تری حاصل می شود.

در نتایج این جست و جو علاوه بر نشریات علمی پژوهشی مصوب کمیسیون نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نشریات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، نشریات علمی دانشگاه پیام نور، نشریات جهاد دانشگاهی و نشریات علمی ترویجی و علمی تخصصی نیز قابل دسترسی می باشند.

                 

    جستجو بر اساس نام نویسنده:

اگر جست و جو بر اساس نام نویسنده باشد، اسامی نویسندگان بر اساس واژه مورد نظر پیدا شده که با کلیک بر روی آنها مقالاتی که از آن نویسنده در پایگاه اطلاعات علمی موجود است نمایش داده می شود. در همه موارد کاربر می تواند با مشاهده عنوان مقالات با کلید کردن بر روی شمایل مربوطه متن کامل را دانلود نماید.

 

     جستجوی پیشرفته

 

در جستجوی پیشرفته روش های دریافت متن مقالات یه دو دسته تقسیم می شود:

.     جستجوی ساده و پیشرفته

·     مراجعه به صفحه نشریه

 

                                                                                                                                         

    جست و جوی پیشرفته:

 

چنانچه کاربر در جست و جوی اطلاعات تخصصی و کاملی در رابطه با منابع علمی موجود در تارگاه  SID می باشد می تواند از جست و جوی پیشرفته استفاده نماید. جست و جوی پیشرفته پایگاه اطلاعات علمی این امکان را به کاربر می دهد تا با انتخاب گزینه های متعدد و تنظیم فیلدهای مربوطه به نتایج تخصصی و دقیق تری دست یابد.

 در این بخش با وارد نمودن واژه های مورد نظر در کادرهای پیش بینی شده شامل عنوان، کلیدواژه، چکیده، نام نشریه و نام نویسنده و همچنین مشخص نمودن گروه تخصصی و بازه زمانی ، بر روی دکمه جست و جو کلیک کرده و نتایج حاصله در صفحه جدید نمایش داده می شود.

علاوه بر این با استفاده از عملگرهای جست و جوی "و" و "یا" (and و or) می توان از چند واژه جهت حصول نتیجه دقیق تر و بهتر بهره مند شد. به عنوان مثال اگر کاربر در جست و جوی مقاله ای است که در عنوان آن از سه واژه دیابت، بارداری ، نوزادان با انتخاب عملگر یا استفاده شده باشد نتایجی باز یابی می شود که در آنها کلید واژه دیابت یا بارداری یا نوزادان وجود دارد .

 

روش های دریافت متن کامل مقالات

 

     استفاده از سیستم جست و جوی ساده و پیشرفته:

نتایج حاصل از جست و جو به صورت فهرستی از مقالات در اختیار کاربر قرار می گیرد که با کلید کردن بر روی شمایل مربوطه اصل مقاله دانلود می شود.

     مراجعه به صفحه نشریه:

در صورتی که کاربر از نام نشریه و گروه تخصصی آن مطلع است پس از ورود به صفحه اصلی تارگاه در بخش نشریات مصوب علمی و پژوهشی با انتخاب گروه تخصصی مربوطه و نام نشریه به صفحه اختصاصی آن وارد می شوددر این صفحه علاوه بر اطلاعات کتاب شناختی نشریه، فهرست شماره های منتشر شده آن ارائه شده که کاربر می تواند با کلیک کردن برروی شماره مورد نظر به فهرست مقالات منتشر شده در آن شماره دسترسی پیدا کرده و با کلیک بر روی شمایل مربوطه متن کامل را دانلود نماید.

 

     روش های استفاده از گزارش های استنادی (JCR):

 

یکی از مهترین عوامل برای تشخیص معیار و سنجش تولیدات علمی، میزان اعتبار و وضعیت مقالات نشریات علمی پژوهشی از طریق ارزیابی توسط شاخص های علم سنجی می باشد. از طریق این شاخص ها می توان بر اساس میزان استناد به مقالات نشریات، اعتبار و ارزش آنها را مشخص نمود.

-  شاخص تاثیر( Impact Factor)  وشاخص آنی (Immediacy index) از متداول ترین این شاخص ها هستند که در سیستم گزارش های استنادی از آنها استفاده می شود.  جهت استفاده از سیستم گزارش های استنادی نشریات در تارگاه SID، کاربر در صفحه اصلی بر رویJCR  کلیک نموده تا وارد صفحه گزارش های استنادی شود.

 

     ثبت نام و حضور در کارگاه های آموزشی:

 

امروزه ضرورت آموزش های تخصصی و آشنایی با ابزارها و تکنیک های پژوهش بیش از پیش اهمیت یافته است. بر همین اساس توجه خاص به تحقیقات کاربردی به منظور حل مسائل مختلف در عرصه ملی از جمله نیازهای اساسی حال کشور است. برگزاری دوره های آموزش تخصصی کوتاه مدت یکی از مناسب ترین روش های آموزشی است که می تواند جوابگوی نیاز علاقه مندان به تحقیق باشد. در این روش با استفاده از تخصص اساتید مجرب امکان بهره مندی از تکنولوژی های روز مهیا شده و در زمان و هزینه صرفه جویی می شود.

بنابراین مرکز اطلاعات علمی، با هدف کمک به ارتقاء سطح دانش کیفی علاقه مندان به تحقیق و پژوهش و نیز به منظور معرفی آخرین ابزارها و استانداردهای بین المللی در یک دهه گذشته اقدام به برگزاری ده ها کارگاه و دوره های آموزشی در زمینه های مختلف علمی کرده است. هم اکنون نیز با توجه به همه گیری ویروس کرونا تمامی کارگا ه ها به صورت مجازی و الکترونیکی برگزار میگردد.

 

    معرفی نشریات روزآمد:

 

با توجه به اهمیت روزآمدی منابع موجود در پایگاه، در این بخش نشریات روزآمد به طور ویژه اطلاع رسانی می شوند و کاربر می تواند با مشاهده و مراجعه به آنها جدیدترین اطلاعات را دریافت نماید.

  

     اخبار علمی:

 

-    با توجه به منابع علمی جامع در پایگاه اطلاعات علمی و خیل عظیم اطلاعات، این مرکز به عنوان یک منبع خبری بزرگ در زمینه استخراج آمار و اطلاعات می باشد که به صورت مستمر اخبار مربوط به اخرین دستاوردهای علمی و آماری محققان همراه با فعالیت های برجسته مرکز اطلاعات علمی در این بخش قابل دسترس کاربران می باشد.

      پایگاه اطلاعات علمی خدمات خود را در سه بانک به شرح ذیل ارائه داده است:

 

    بانک نشریات علمی کشور:

با توجه به اهمیت و نقش نشریات علمی پژوهشی در جامعه علمی کشور و با هدف تامین منابع غنی علمی جهت استفاده پژوهشگران و محققان، بانک نشریات علمی پایگاه اطلاعات علمی در دو بخش فارسی و انگلیسی اقدام به نمایه سازی متن کامل مقالات و تهیه آرشیو کاملی از نشریات از سال 1379 تاکنون نموده است.

·   معرفی و نمایه سازی نشریات علمی پژوهشی کشور (مصوب کمیسیون نشریات وزارت علوم تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و مرکز مدیریت حوزه های علمیه) به صورت جامع و روزآمد با ارائه بدون محدودیت و رایگان متن کامل مقالات نشریات ( با هدف کمک به ایجاد عدالت آموزشی و دسترسی مناطق محروم به اطلاعات ناب علمی) در دو بخش فارسی به انگلیسی از سال 79 تا آخرین شماره منتشره 

·   دسترسی به مقالات نشریات علمی دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه پیام نور به صورت جامع و روز آمد

·   رصد کردن گزارش های استنادی (JCR) نشریات علمی پژوهشی کشور

·    ثبت نام و حضور در کارگاه های آموزشی

·    نمایه سازی نشریات کشورهای منطقه

·    معرفی نشریات روزآمد

·    اخبار 

·    ایجاد موتورهای جستجو بر اساس آخرین متدهای متداول پایگاه های اطلاعات علمی

·    معرفی و نمایه نشریات ایرانی نمایه شده در پایگاه های ISI و Scopus

 

    در پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی نشریات علمی کشور به چند دسته تقسیم می شوند:

-        

1.   نشریات علمی پژوهشی:

 

این دسته از نشریات به عنوان منابع غنی علمی نقش مهمی در تولیدات علمی و تحقیقاتی در کشور ایفا می کنند. نشریات علمی توسط دو مرجع شامل کمیسیون نشریات علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری و  کمیسیون نشریات علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با رعایت قوانین و ضوابط مربوطه صاحب رتبه علمی پژوهشی می گردند. مقالات این نشریات در 7 گروه تخصصی و به صورت متن کامل در SID نمایه شده است.

 

2.   سایر نشریات:

این گروه شامل نشریات علمی است که توسط سازمان ها و نهادهای گوناگون منتشر می شوند و برخی از آنها مانند نشریات دانشگاه آزاد اسلامی از کمیسیون مربوط به همان دانشگاه صاحب رتبه علمی می شوند. این گروه شامل نشریات دانشگاه آزاد اسلامی، نشریات دانشگاه پیام نور، نشریات جهاد دانشگاهی و نشریات علمی ترویجی و علمی تخصصی می باشد. دسترسی به مقالات کلیه نشریات علمی در این پایگاه از طریق سیستم جست و جو و یا مراجعه به صفحه اصلی نشریه امکان پذیر می باشد.

·   بانک همایش های علمی کشور:

هر ساله در کشور مجامع علمی متعددی در قالب کنگره، همایش، سمینار و … توسط سازمان های مختلف برگزار می گردد. در این مجامع مقالات و طرح های ارزشمند علمی و تحقیقاتی بسیاری توسط محققان و پژوهشگران ارائه می شود.

·   در بانک مجامع علمی پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، مقالات کلیه مجامع علمی برگزار شده با تفکیک گروه تخصصی و در قالب کنفرانس، کنگره، همایش، سمینار، جشنواره، سمپوزیوم و نشست با متن کامل در اختیار کاربران قرار گرفته است.

·   علاوه بر این از طریق ورود به گروه های تخصصی، کلیه مجامع برگزار شده در هر گروه با تفکیک نوع مجمع و تعداد دوره برگزار شده قابل دسترسی و استفاده می باشد. همچنین در بخش عناوین مجامع نیز کلیه منابع بر اساس نوع برگزاری تفکیک شده است.

  ·  جدیدترین مجامع: با استفاده از بخش جدیدترین مجامع کاربر می تواند به اطلاعات آخرین مجامع نمایه شده در تارگاه دسترسی داشته باشد.

·   مجامع آتی: در این بخش کلیه مجامعی که در آینده برگزار خواهد شد معرفی شده است. کاربر با کلیک کردن بر روی عناوین همایش ها به طور مستقیم وارد سایت همایش مورد نظر شده و به اطلاعات مربوطه دسترسی پیدا می کند. علاوه بر این سازمان ها و نهادهای برگزار کننده مجامع علمی نیز از طریق درج لینک مربوطه امکان اطلاع رسانی مجامع خود را در این بخش خواهند داشت.

  

·   بانک طرح های پژوهشی:

طرح های پژوهشی به عنوان یکی از ابزار مهم در تحقیقات به شمار می روند که حاصل ایده پردازی و تجربیات محققان در زمینه های مختلف است که پس از اجرایی شدن به صورت طرح های خاتمه یافته درآرشیو سازمان های علمی و تحقیقاتی بایگانی شده و دسترسی به اطلاعات آنها محدود می شود. وجود یک بانک طرح های پژوهشی در کشور به عنوان یک مرجع علاوه بر اینکه باعث پرهیز از دوباره کاری و جلوگیری از سرقت طرح ها و ایده ها می گردد، برای سایر پژوهشگران این فرصت را فراهم می کند تا با یکدیگر تعامل نموده و از تجربیات گرانبها برای ایده های جدید بهره مند گردند. بانک طرح های پژوهشی پایگاه اطلاعات علمی با هدف ایجاد یک مرجع معتبر برای طرح های پژوهشی، در گام نخست اقدام به نمایه و معرفی طرح های جهاد دانشگاهی نموده است.

·   طرح های پژوهشی در این بانک بر اساس گروه تخصصی به گونه ای تفکیک شده که با وارد شدن به هر گروه علاوه بر دسترسی به عنوان و چکیده طرح ها، اطلاعات مربوط صاحبان طرح نظیر نشانی و شماره تماس و همچنین سایر طرح های انجام شده توسط آنها نمایان خواهد شد.

·   علاوه بر این پژوهشکده ها و واحدهای جهاد دانشگاهی در تهران و شهرستان ها به تفکیک دسته بندی شده اند که با انتخاب نام هریک از آنها کلیه طرح های در دست اجرا و خاتمه یافته آنها با ذکر جزییات نویسندگان در دسترس خواهد بود.

·   علاوه بر این در این بانک جدیدترین طرح ها و اولویت های پژوهشی سازمان ها و ادارات در دو بخش مجزا به طور ویژه نمایش داده شده است.

  

·    سامانه ترجمه متون تخصصی STR:

سامانه Scientific translate system) )STRS  به منظور برطرف نمودن نیاز جامعه علمی کشور و در جهت آشنایی پژوهشگران به آخرین دستاوردهای علمی منتشر شده در عرصه بین المللی در قالب مقالات و همچنین کمک به انتشار تولیدات علمی در مجلات و مجامع بین المللی را اندازی شده است.این سامانه با همکاری گروهی از مترجمین رشته های مختلف علمی فعالیت می کند. بر این اساس تمامی علاقه مندان و پژوهشگران و نشریات گروههای مختلف علمی (پزشکی، علوم انسانی، علوم پایه، فنی مهندسی، کشاورزی و منابع طبیعی، دامپزشکی، هنر و معماری) می توانند از این سامانه به منظور ترجمه و ویرایش مقالات و متون علمی به صورت تخصصی و بر اساس استانداردهای پایگاه های معتبر علمی بین المللی بهره مند شوند. ثبت پروژه ترجمه در این سامانه، به صورت آنلاین و در کمترین زمان و به صورت تخصصی با ضمانت کیفیت و پشتیبانی تمام وقت صورت میگیرد.

·    تبلیغات هوشمند:

 در تبلیغات هوشمند با استفاده از هوش مصنوعی تلاش میشود بر اساس نحوه عملکرد گروهای مختلف علمی و شیوه رفتار آنها در دنیای مجازی، آگهی های تبلیغاتی به شیوه ایی منحصر به فرد به آنان نمایش داده شوند. به همین دلیل در مقایسه با زمان نمایش به صورت عادی منعطف تر عمل میکنند. به عبارت دیگر با توجه به سلیقه ها و گرایش های مختلف کاربران، آگهی های مرتبط به آنها اطلاع رسانی شده و این امر در تبلیغات هوشمند رعایت شده است. این مرکز در راستای همین امر برای سازمان ها و مراکز علمی بستری فراهم نموده تا به پژوهشگران این پایگاه اطلاع رسانی های مختلفی از طریق ایمیل های تبلیغاتی و سایر ظرفیت ها صورت پذیرد.